# Bestandsbeheer Mappen, namen, cloud en zips. Waar je bestanden staan en hoe ze heten bepaalt hoe snel je werkt, de komende vier jaar. Multimedia & Creatieve Technologie · 0.0 General · Zelfstudie · versie 1.0.2 · 2026-09-30 Tags: productivity Slides: Speaker notes: ## Agenda 1. Waarom structuur: Wat chaos je kost 2. Bestanden en paden: Extensies, mappen, groottes 3. Namen: Zes regels die overal gelden 4. Mappen: Een boom die je volhoudt 5. Cloud: Drive, sync, delen, backup 6. Zippen: Een hele map in één bestand ## Zelfstudie: Werkwijze *45 minuten, Alleen* Reken op drie kwartier. De helft daarvan zit in het labo, de drill en het opruimen van je eigen schijf. 1. Zet je eigen Finder of Verkenner ernaast en pas toe wat je leest 2. Het naamlabo en het zip-labo zijn om mee te spelen tot je ziet wat er gebeurt 3. De sorteerdrill staat achteraan, samen met twee opdrachten op je eigen schijf 4. Sluit af met een lege Downloads-map en een leeg bureaublad ## 1. Waarom structuur *Je werkt vier jaar met dezelfde laptop. De eerste maand bepaalt hoe dat aanvoelt.* **Je legt het één keer goed.** Jezelf over drie maanden, met een deadline binnen het uur. Die persoon weet niet meer dat je het bestand toen even op je bureaublad hebt gezet. ### Wat er misgaat - Je zoekt tien minuten naar het bestand dat je gisteren nog open had - Je dient verslag-v3 in, terwijl v4 de versie was die af was - Je laptop gaat kapot en alles stond in Downloads - Je groepsgenoot krijgt een map die niemand anders begrijpt - Je upload wordt geweigerd, want 340 MB - De lector kan je bestand niet openen, het heet iets.pages > **Herkenbaar?** > > Elk jaar opnieuw, en telkens in de week van de deadline. ### Twee manieren van werken #### Alles op één hoop - Downloads groeit tot 40 GB en wordt nooit leeg - Het bureaublad staat vol iconen die je niet meer leest - Drie kopieën van hetzelfde bestand, geen idee welke de goede is - Zoeken is de enige manier om iets terug te vinden #### Een plek per ding - Downloads is een doorgeefluik, geen archief - Elk bestand heeft één plek, en die ken je - De naam zegt wat het is en van wanneer - Zoeken gaat sneller, want je namen kloppen ### Zoeken vervangt structuur niet *Spotlight en Everything zijn snel, maar ze kunnen alleen vinden wat een naam heeft die iets zegt.* - **Zoeken op naam**: Werkt meteen als je bestanden heten wat ze zijn. Op `Document1.docx` vindt niemand iets terug. - **Zoeken op inhoud**: Vindt tekst in pdf's en documenten, maar niet in je video's, je zips of je exports. - **Weten waar het staat**: Nul seconden. Je opent de map en het is er, ook zonder zoekvenster. > [!TIP] > Structuur en zoeken versterken elkaar. Goede namen maken je zoekresultaten bruikbaar, een goede map maakt zoeken vaak overbodig. ## 2. Bestanden en paden *Wat je besturingssysteem eigenlijk voor je bijhoudt.* ### Een bestandsnaam uit elkaar *De naam is voor jou. De extensie is voor je computer, die kiest er het programma mee.* web-development-verslag-2026-09-20.pdf De naam. Wat het is, voor welk vak, van wanneer. Jij kiest hem, dus zeg iets zinnigs. De extensie. Drie of vier letters na de laatste punt. Die bepaalt welk programma opent, niet het icoontje. ### Zet je extensies aan *Standaard verbergen macOS en Windows ze allebei. Dat is de eerste instelling die je verandert.* - **macOS**: Finder, dan `Instellingen`, tabblad `Geavanceerd`, en zet `Alle bestandsnaamextensies tonen` aan. - **Windows**: Verkenner, tabblad `Beeld`, dan `Weergeven` en vink `Bestandsnaamextensies` aan. > [!WARNING] > Met verborgen extensies zie je `factuur.pdf` staan, terwijl het bestand `factuur.pdf.exe` heet. Zo werkt de helft van de phishing die in je mailbox belandt. ### Een pad is een route *Elke map zit in een map. Het pad is de weg van de schijf naar je bestand, met een scheidingsteken ertussen.* ```bash # macOS en Linux /Users/sam/School/2526-sem1/web-development/opdrachten/oefening-03.html # Windows C:\Users\sam\School\2526-sem1\web-development\opdrachten\oefening-03.html # Korter: ~ is je home, de map met je naam erop ~/School/2526-sem1/web-development/opdrachten/oefening-03.html ``` > [!NOTE] > Zo'n pad komt terug in je terminal, in je code (`src="../img/logo.png"`) en in elke foutmelding die zegt dat een bestand niet gevonden is. ### Absoluut en relatief *Een absoluut pad vertrekt bij de schijf. Een relatief pad vertrekt waar je nu staat.* ```console $ pwd /Users/sam/School/2526-sem1/web-development $ ls bronnen notities opdrachten $ cd opdrachten relatief: vanaf waar je staat $ cd .. twee punten: één map omhoog $ cd ~/Code/portfolio absoluut: vertrekt bij je home $ open . één punt: de map waar je nu bent, in Finder ``` ### Verborgen bestanden *Alles wat met een punt begint, laat je besturingssysteem weg. In een project staan ze vol met wat je nodig hebt.* | Wat | Waar het staat | Wat het doet | | --- | --- | --- | | `.git` | In elke repo | De volledige geschiedenis van je project | | `.gitignore` | In elke repo | Wat git links laat liggen | | `.env` | In je project | Wachtwoorden en sleutels, nooit online | | `.DS_Store` | Elke map die een Mac ooit opende | Iconposities, verder niets | > [!TIP] > Tonen in Finder met Cmd Shift ., in Verkenner via `Weergeven` en `Verborgen items`. ### Hoe groot is groot *Duizend keer groter per stap. Wie dat niet voelt, mailt een map van 2 GB naar een lector.* | Orde | Voorbeeld | Past in | | --- | --- | --- | | 50 KB | Een html-pagina of een cv in tekst | Zowat overal | | 2 MB | Een foto van je gsm | Mail, Discord, elk uploadvenster | | 25 MB | Een verslag met veel beelden | De grens van Gmail en Outlook | | 500 MB | Tien minuten video in 1080p | Een link naar Drive, geen bijlage | | 20 GB | Een map met ruw beeldmateriaal | Een externe schijf | > [!WARNING] > GitHub weigert bestanden boven 100 MB. Discord laat zonder Nitro 10 MB door. Grote dingen deel je met een link, niet als bijlage. ### Wat betekent `..` in een pad? - A. De map erboven - B. De map waar je nu bent - C. Je home - D. Een verborgen map **Antwoord:** A. De map erboven Twee punten gaan één niveau omhoog, één punt is de map waar je nu staat. Daarom werkt ../img/logo.png in je HTML: eerst omhoog, dan de map img in. ## 3. Namen *De goedkoopste investering in je hele opleiding, en ze kost je tien seconden per bestand.* ### Zes regels - Alles klein geschreven, altijd - Geen spaties, zet er een streepje tussen: `mijn-verslag.pdf` - Alleen a tot z, 0 tot 9, een streepje en de punt voor de extensie - Datums als `2026-09-20`, jaar eerst, altijd - Zeg wat het is: vak, onderwerp, versie - Nooit `final`, `definitief` of `nieuw2` > [!TIP] > **Waarom dit werkt** > > Deze regels gelden even goed voor mappen, repo's, branches, css-klassen en url's. Je leert ze één keer en gebruikt ze overal. ### Voor en na *Dezelfde bestanden, één keer zoals ze binnenkomen en één keer zoals ze op je schijf horen te staan.* | Zoals je het vindt | Zoals het hoort | | --- | --- | | `Verslag Web Development FINAL (2).docx` | `web-development-verslag-v02.docx` | | `IMG_2043 kopie.JPG` | `2026-09-20-gevel-antwerpen.jpg` | | `notities 12-09-2026.txt` | `2026-09-12-notities-git.md` | | `Café menu été.pdf` | `cafe-menu-zomer.pdf` | | `Document1` | `programming-principles-oefening-03.md` | ### Waarom geen spaties *Een spatie is voor een terminal het einde van je argument. Voor een browser is het een teken dat er niet mag staan.* ```console $ cd Mijn Map cd: string not in pwd: Mijn $ cd "Mijn Map" met aanhalingstekens lukt het wel $ cd mijn-map zonder gedoe ``` > [!NOTE] > Online wordt elke spatie `%20`. Een link naar `mijn cv.pdf` ziet eruit als `mijn%20cv.pdf`, en in een mail breekt hij op de spatie. ### Waarom jaar eerst *Finder en Verkenner sorteren op tekst, niet op datum. Met ISO valt die sortering samen met de tijd.* #### Zoals wij het schrijven #### Zoals het sorteert ### Naamlabo *Een naam zoals hij binnenkomt, de regels die hij breekt, en wat hij had moeten zijn.* ### Versies bijhouden *Drie manieren, elk voor iets anders. Kies er één per soort werk en hou die vol.* 1. **Git**: Voor alles wat code is. Elke commit is een versie met een boodschap erbij, en je schijf blijft één map. 2. **Versiegeschiedenis**: Voor documenten in Drive, OneDrive of Docs. De cloud houdt oude versies bij, je kan er eentje terugzetten. 3. **v01, v02, v03**: Voor wat je aflevert of doorstuurt. Nummers met een nul ervoor, zodat v10 niet naast v01 gaat staan. > [!WARNING] > `final` is nooit final. Er komt altijd een `final-echt` achteraan. Een nummer of een datum liegt niet. ### Welke naam gaat het langst mee? - A. 2026-09-20-web-dev-verslag-v02.pdf - B. Verslag WebDev definitief.pdf - C. verslag_final_NEW(1).pdf - D. Document1.pdf **Antwoord:** A. 2026-09-20-web-dev-verslag-v02.pdf Klein geschreven, geen spaties, datum die mee sorteert, en een versienummer dat blijft kloppen als er nog een ronde bij komt. ## 4. Mappen *Een boom die je na drie weken nog altijd gebruikt.* ### Dezelfde student, twee schijven #### Downloads als archief #### Een plek per ding ### Regels voor je boom - Drie niveaus diep is genoeg. Dieper vind je het niet meer terug - Eén plek per project. Geen tweede kopie op je bureaublad - Mappen volgen dezelfde naamregels als bestanden - Een map per semester, daaronder een map per vak - Wat voorbij is gaat naar archief, niet naar de prullenbak - Code staat apart, in een pad zonder spaties en zonder sync > [!NOTE] > **Waarom per semester** > > In januari begin je met een lege map. Je vorige semester blijft staan, maar staat je niet meer in de weg. ### Een structuur die werkt *Drie takken op je home: school, code en downloads als doorgeefluik.* ### Downloads en bureaublad *Deze twee mappen zijn doorgeefluiken. Alles wat er langer dan een week staat, staat op de verkeerde plek.* #### Downloads - Sorteer op datum, nieuwste bovenaan - Alles wat je houdt, hernoem je en verhuist meteen - De rest gaat weg, elke vrijdag - Installers en zips van vorige maand mag je gerust wissen #### Bureaublad - Hou het leeg, op wat je vandaag nodig hebt na - Op een Mac synct je bureaublad standaard mee naar iCloud - Honderd iconen vertragen je, ook letterlijk bij het opstarten - Wat je "even" neerzet, staat er in juni nog ### Zoeken zonder muis *Vier sneltoetsen die het openen van een bestand sneller maken dan het zoeken ernaar.* - **Spotlight en Raycast**: Cmd Spatie op een Mac, typ de naam, enter. Raycast doet hetzelfde en onthoudt wat je vaak opent. - **Everything**: Op Windows. Zoekt in je volledige schijf terwijl je typt, waar de ingebouwde zoekfunctie er een minuut over doet. - **VS Code**: Windows Ctrl+P, Mac Cmd+P springt naar elk bestand in je project, ook als je het pad niet meer weet. - **Terminal**: `find . -name "*.pdf"` zoekt in de map waar je staat en in alles eronder. ### Opdracht: Zet je schijf recht *20 minuten, Alleen* Bouw nu de structuur waar je de rest van het jaar in werkt. Later beginnen kost je dubbel zoveel werk. 1. Maak een map School met daarin een map per semester, en daaronder een map per vak 2. Maak een map Code, met een aparte map per project en geen spaties in het pad 3. Verhuis wat je al hebt uit Downloads en van je bureaublad naar de juiste plek 4. Hernoem onderweg alles wat niet aan de zes regels voldoet ## 5. Cloud *Google Drive, OneDrive en iCloud doen alle drie hetzelfde. Wie weet wat, verliest geen werk.* **Sync is geen backup.** Sync houdt twee plekken identiek. Wis je hier iets, dan wist hij het daar ook, en dat is precies wat je van een backup niet wil. ### Wat sync doet *Een map op je laptop, dezelfde map op een server, en een programma dat het verschil wegwerkt.* 1. **Jij wijzigt**: Je bewaart een bestand in de map die gesynct wordt. Lokaal, gewoon met je editor. 2. **De client stuurt**: Het programma op de achtergrond ziet de wijziging en uploadt ze naar de server. 3. **De rest krijgt het**: Je telefoon, je tweede laptop en iedereen met wie je deelt krijgen dezelfde versie. > [!WARNING] > Dat werkt ook voor wissen. Een bestand dat je op je laptop weggooit, is een minuut later overal weg. In de prullenbak van Drive staat het nog dertig dagen, daarna niet meer. ### Delen zonder gedoe *De meeste problemen met Drive zijn rechtenproblemen. Drie dingen kloppen te vaak niet.* | Wat je kiest | Wat het betekent | Wanneer | | --- | --- | --- | | Kijker | Lezen en downloaden, verder niets | Iets doorsturen dat af is | | Reageerder | Opmerkingen plaatsen, niets wijzigen | Feedback vragen op een tekst | | Bewerker | Alles, ook wissen | Groepswerk | | Iedereen met de link | Elke persoon die de link heeft, ook doorgestuurd | Een inzending of een portfolio | | Specifieke personen | Alleen die accounts, na aanmelden | Alles wat niet publiek mag | > [!TIP] > Deel je vanaf je schoolaccount met iemands privé-gmail, dan botst die op een aanvraagscherm. Vraag het adres waarmee ze aanmelden, dat scheelt drie mails. ### Een Doc is geen bestand *Google Docs, Sheets en Slides staan niet als bestand op je schijf. Ze bestaan alleen in Drive.* #### Wat je hebt - Een link naar iets dat in de browser leeft - Een snelkoppeling van 1 KB als je het downloadt zonder exporteren - Rechten die meeverhuizen met de link - Een versiegeschiedenis die alles bewaart #### Wat je nodig hebt - Bij het indienen: `Bestand`, `Downloaden`, `PDF` - Een pdf ziet er bij de lector uit zoals bij jou - Een docx als er nog in gewerkt moet worden - Controleer de naam van de download, die klopt zelden ### Wat niet in een sync-map hoort *Drive en OneDrive zijn gemaakt voor documenten. Voor deze vier dingen gaat het mis.* - **Git repo's**: De `.git` map verandert bij elke commit. Twee machines die tegelijk syncen maken er een puinhoop van, en git kan dat niet repareren. - **node_modules**: Tienduizenden kleine bestanden. Je sync-client is uren bezig en je quota is op. Weglaten en `npm install` draaien. - **Databases**: Een bestand dat constant openstaat, synct halverwege een schrijfactie. Je krijgt een kopie die niets meer kan openen. - **Grote videoprojecten**: Premiere en Resolve schrijven de hele tijd naar cachebestanden. Laat die lokaal staan en synct enkel het eindresultaat. ### Bestanden op aanvraag *Drive en OneDrive tonen alles, maar houden het niet allemaal op je schijf. Handig, tot je offline zit.* - Een wolkje naast een bestand betekent dat het alleen online staat - Dubbelklikken downloadt het eerst, dat duurt even bij een grote map - Met "Offline beschikbaar maken" zet je iets vast op je schijf - Op de trein zonder verbinding is dat het verschil tussen werken en wachten > [!TIP] > Zet de map van het vak waar je die dag aan werkt offline beschikbaar. Dat is één klik de avond ervoor. ### Drie kopieën, twee dragers, één elders *De regel van iedereen die ooit een schijf heeft zien sterven. Cloud alleen telt niet als backup.* 1. **Drie kopieën**: Het origineel en twee kopieën. Eén kopie is geen kopie zodra er iets misloopt tijdens het kopiëren. 2. **Twee dragers**: Je laptop en een externe schijf, of je laptop en de cloud. Niet twee mappen op dezelfde schijf. 3. **Eén elders**: Buiten je kot. Bij brand, diefstal of een gestolen rugzak blijft die ene over. > [!NOTE] > Time Machine op een Mac, Bestandsgeschiedenis op Windows, en een externe schijf van 2 TB kost minder dan één herexamen je tijd kost. ### Je wist een bestand uit je Drive-map op je laptop. Wat gebeurt er op je telefoon? - A. Het verdwijnt daar ook - B. Het blijft staan, sync werkt maar één kant op - C. Het gaat naar een backupmap - D. Niets, tot je opnieuw synct **Antwoord:** A. Het verdwijnt daar ook Sync spiegelt alles, ook je fouten. Het bestand belandt in de prullenbak van Drive en staat daar nog dertig dagen. Daarna is het echt weg. ## 6. Zippen *Eén bestand waar een hele map in past, en waarom dat soms niets kleiner wordt.* **Een zip is een map in één bestand.** Phil Katz bedacht het in 1989. Het formaat is ouder dan het web en zit vandaag nog in elk besturingssysteem ingebakken. ### Wat er gebeurt bij het zippen *Drie dingen tegelijk, en ze zijn alle drie de reden dat je het doet.* 1. **Alles in één**: Honderd bestanden worden één bestand dat je kan mailen, uploaden of doorsturen. 2. **Structuur blijft**: Mappen, submappen en de paden ertussen zitten mee in het archief. Bij het uitpakken staat alles terug op zijn plek. 3. **Meestal kleiner**: Herhaling in je bestanden wordt samengevat. Tekst en code krimpen fors, beeld en video zelden. ### Waarom je zipt *Vier momenten waarop je er deze maand al eentje nodig hebt.* - **Iets indienen**: Een uploadveld neemt één bestand, geen map. Je hele project in één zip, met de structuur erin. - **Een map doorsturen**: Mail kan geen mappen versturen. Discord ook niet. Zippen is de enige manier om de indeling mee te sturen. - **Oud werk wegzetten**: Een project van vorig semester als één zip in je archiefmap. Neemt minder plaats en staat je nergens meer in de weg. - **Kleiner maken**: Een map met code en tekst wordt vier of vijf keer kleiner. Handig voor wat net over een uploadlimiet zit. ### Niet alles krimpt *Compressie zoekt herhaling. Wat al gecomprimeerd is, heeft die niet meer.* | Soort bestand | Wat het wordt | Waarom | | --- | --- | --- | | Code, html, css, json | Vier tot vijf keer kleiner | Tekst zit vol herhaling | | csv en logbestanden | Tot tien keer kleiner | Dezelfde patronen, duizenden keren | | docx, xlsx, pptx | Amper kleiner | Die bestanden zijn zelf al zips | | jpg, png, mp3, mp4 | Amper kleiner | Al gecomprimeerd bij het exporteren | | wav, bmp, ruwe export | Fors kleiner | Onbewerkte data zonder compressie | > [!NOTE] > Een map met video's zippen levert dus niets op qua grootte. Je doet het dan enkel om er één bestand van te maken. ### Zip-labo *Dezelfde map, telkens een andere inhoud van het archief. Wat je meeneemt bepaalt alles.* ### Zo maak je er een *Rechtermuisknop volstaat. Wie het vaker doet, gebruikt de terminal en houdt controle over wat er in zit.* #### macOS - Selecteer de map of de bestanden - Rechtermuisknop, dan Comprimeer - Je krijgt Archive.zip of de mapnaam - Hernoem hem meteen naar iets zinnigs #### Windows - Selecteer de map of de bestanden - Rechtermuisknop, dan Comprimeren naar zip - Op oudere versies: Verzenden naar, Gecomprimeerde map - De naam staat meteen in bewerkmodus #### Terminal - `zip -r site.zip site` - De r staat voor alles wat eronder zit - Op Windows: `Compress-Archive` - Herhaalbaar, en je ziet wat je meeneemt ### Alleen wat erin hoort *De zip die je afgeeft bevat je werk, niet je werkmap. Uitsluiten doe je bij het maken.* ```console $ du -sh portfolio 312M portfolio $ zip -r portfolio.zip portfolio adding: portfolio/node_modules/... (18400 bestanden) portfolio.zip is 94 MB $ zip -r portfolio.zip portfolio -x "*/node_modules/*" "*/.git/*" "*.DS_Store" portfolio.zip is 2,1 MB $ unzip -l portfolio.zip | head even nakijken wat er echt in zit ``` ### Uitpakken *Op een Mac is dubbelklikken genoeg. Op Windows zit er een val in waar elk jaar mensen in trappen.* #### macOS - Dubbelklikken maakt een map naast de zip - Het originele zip-bestand blijft staan, dat mag weg - Kijk of alles in één map zit, anders staat je Downloads vol losse bestanden #### Windows - Dubbelklikken opent de zip als een map, maar pakt niets uit - Wat je daar bewerkt en bewaart, ben je kwijt - Altijd eerst Alles uitpakken, en dan pas openen > [!WARNING] > Een project dat je vanuit de zip start, vindt zijn eigen bestanden niet terug. ### Andere formaten *Zip is de standaard. De rest kom je tegen bij downloads, bij game mods en in de wereld van Linux.* | Formaat | Waar je het tegenkomt | Wat je nodig hebt | | --- | --- | --- | | `.zip` | Overal | Niets, zit in elk systeem | | `.rar` | Downloads, mods | Windows 11 kan het zelf, op Mac The Unarchiver | | `.7z` | Grote downloads | 7-Zip of The Unarchiver, comprimeert het sterkst | | `.tar.gz` | Linux, servers, releases | `tar -xzf bestand.tar.gz` | | `.dmg` | Mac-installers | Een schijfimage, geen archief | > [!WARNING] > Een zip is niet privé. Zonder wachtwoord leest iedereen mee, en zelfs mét wachtwoord zijn de bestandsnamen zichtbaar. Zet er dus nooit een `.env` in. ### Je zipt een map met 200 MB aan video. Hoe groot wordt de zip? - A. Ongeveer 200 MB - B. Ongeveer 50 MB - C. Ongeveer 20 MB - D. Dat hangt af van je internetverbinding **Antwoord:** A. Ongeveer 200 MB Video is al gecomprimeerd, daar valt niets meer uit te halen. Je zipt het enkel om er één bestand van te maken. Wil je het echt kleiner, dan moet je opnieuw exporteren in een lagere resolutie of bitrate. ### Opdracht: Lever het netjes op *15 minuten, Alleen* Maak een zip van een project dat je al hebt, alsof je hem vandaag moet indienen. 1. Geef de map eerst een naam volgens de zes regels 2. Laat node_modules, .git en losse videobestanden erbuiten 3. Pak de zip uit in een lege map en kijk of alles er staat 4. Controleer de grootte, en of hij door het uploadveld van je vak raakt ## 7. Oefenen *Een drill, een quiz en twintig minuten op je eigen schijf.* ### Waar zet je dit *Vier mappen uit de structuur van hiervoor. Elk bestand hoort er in precies één.* ### Waarom staat `node_modules` beter niet in je zip? - A. Het is honderden MB en npm install haalt alles terug - B. De code erin is niet van jou - C. Zips kunnen geen mappen bevatten - D. Het breekt de structuur van je project **Antwoord:** A. Het is honderden MB en npm install haalt alles terug Alles in node_modules staat beschreven in package.json. Wie je project opent, draait npm install en heeft in dertig seconden hetzelfde. Meesturen kost enkel plaats en tijd. ### Spiekbriefje *De regels van dit deck op één scherm.* - **Namen**: klein, geen spaties, streepjes ertussen, datum als `2026-09-20`, versie als `v02`, nooit `final`. - **Mappen**: Drie niveaus diep, een map per semester en per vak, code apart, archief per jaar. - **Downloads**: Inbox. Hernoemen en verhuizen of wissen, elke vrijdag leeg. - **Cloud**: Sync spiegelt ook je fouten. Geen repo's in een sync-map, versiegeschiedenis redt je wel. - **Backup**: Drie kopieën, twee dragers, één buiten je kot. - **Zippen**: `zip -r map.zip map`, zonder node_modules, en nakijken met `unzip -l`. ### Opdracht: Twintig minuten opruimen *20 minuten, Alleen* Nu meteen, met dit deck ernaast. Het is de enige opdracht van dit vak die je meteen tijd oplevert. 1. Downloads leeg: alles hernoemd en verhuisd, of weg 2. Bureaublad leeg, op wat je vandaag open hebt staan na 3. Zet je extensies zichtbaar in Finder of Verkenner 4. Kijk na of je School-map buiten een sync-map staat, of net erin als je dat wil 5. Zet één externe schijf of een tweede cloudmap klaar als backup ### Verder *Vier dingen die de moeite lonen als je dit serieus neemt.* - **Raycast of Everything**: Openen zonder zoeken. Na een week wil je niet meer anders. - **Hazel of Power Automate**: Regels die je Downloads-map zelf opruimen terwijl je werkt. - **7-Zip en The Unarchiver**: Opent elk archief dat je tegenkomt, gratis en zonder reclame. - **[johnnydecimal.com](https://johnnydecimal.com/)**: Een genummerd systeem voor wie zijn mappen echt tot in de puntjes wil. ## Begrippen - **Extensie**: De drie of vier letters na de laatste punt van een bestandsnaam, zoals .pdf. Die bepalen welk programma het bestand opent, niet het icoontje. Zet ze zichtbaar, want met verborgen extensies ziet factuur.pdf.exe eruit als factuur.pdf. (slide 10) - **Pad**: De route van de schijf naar een bestand, map per map, met een scheidingsteken ertussen: / op macOS en Linux, \\ op Windows. Je komt het tegen in je terminal, in je code en in elke foutmelding over een bestand dat niet gevonden is. (slide 12) - **Verborgen bestand**: Een bestand of map waarvan de naam met een punt begint, zoals .git, .gitignore of .env. Je besturingssysteem laat ze weg. In Finder toon je ze met Cmd Shift punt. (slide 14) - **.DS_Store**: Een verborgen bestand dat macOS in elke geopende map zet. Er staan iconposities in en verder niets, dus het hoort niet in een zip die je afgeeft. (slide 14) - **KB, MB en GB**: Elke stap is duizend keer groter. Een foto van je gsm is een paar MB, mail stopt rond 25 MB en GitHub weigert bestanden boven 100 MB. Grote dingen deel je met een link. (slide 15) - **Naamregels**: Alles klein, streepjes in plaats van spaties, enkel a tot z en 0 tot 9, datums met het jaar eerst, zeg wat het is, en nooit final. Ze gelden ook voor mappen, repo's, branches en url's. (slide 18) - **%20**: Een spatie in een url. Een link naar mijn cv.pdf wordt mijn%20cv.pdf, en in een mail breekt hij op de spatie. (slide 20) - **ISO-datum**: Een datum met het jaar eerst: 2026-09-20. Finder en Verkenner sorteren op tekst, en met het jaar vooraan valt die sortering samen met de tijd. (slide 21) - **Versienummer**: v01, v02, v03 in de naam van wat je aflevert of doorstuurt. Met een nul ervoor, zodat v10 niet naast v01 gaat staan. Een nummer liegt niet, final wel. (slide 23) - **Versiegeschiedenis**: De oude versies die Drive, OneDrive of Docs zelf bijhouden van een document. Je kan er eentje terugzetten. (slide 23) - **Sync**: Een programma op de achtergrond dat een map op je laptop en dezelfde map op een server identiek houdt. Ook wissen wordt gesynct, daarom is sync geen backup. (slide 34) - **Backup**: Een kopie die blijft bestaan als het origineel weg is. De regel: drie kopieën, op twee dragers, waarvan één buiten je kot. Cloud alleen telt niet. (slide 39) - **Bestanden op aanvraag**: Drive en OneDrive tonen al je bestanden, maar een wolkje betekent dat het alleen online staat. Met "Offline beschikbaar maken" zet je het vast op je schijf. (slide 38) - **Deelrechten**: Wat iemand met een gedeeld bestand in Drive mag. Een kijker leest en downloadt, een reageerder plaatst opmerkingen, een bewerker mag alles, ook wissen. Daarnaast kies je tussen iedereen met de link en specifieke personen. (slide 35) - **Google Doc**: Een document dat alleen in Drive bestaat, niet als bestand op je schijf. Zonder exporteren download je een snelkoppeling van 1 KB, dus om in te dienen kies je Bestand, Downloaden, PDF. (slide 36) - **node_modules**: Een map met tienduizenden kleine bestanden die allemaal beschreven staan in package.json, dus npm install haalt ze terug. Hoort niet in een sync-map en niet in een zip. (slide 37) - **Zip**: Een archief: een hele map in één bestand, met de structuur erin. Handig om iets in te dienen of door te sturen, en tekst en code worden er meestal fors kleiner van. (slide 43) - **Compressie**: Herhaling in bestanden samenvatten zodat ze kleiner worden. Wat al gecomprimeerd is, zoals jpg, mp4 of docx, krimpt amper. (slide 45) - **zip -r**: Maakt in de terminal een zip van een map en alles wat eronder zit: zip -r site.zip site. Met -x laat je mappen als node_modules en .git erbuiten. (slide 47) - **unzip -l**: Toont wat er in een zip zit, zonder hem uit te pakken. Doe dat voor je hem indient. (slide 48) - **Uitpakken**: Een zip terug omzetten naar een gewone map. Op Windows opent dubbelklikken de zip enkel als map: kies eerst Alles uitpakken, anders ben je kwijt wat je daarin bewerkt. (slide 49) - **.tar.gz**: Het archiefformaat van Linux, servers en releases. Uitpakken doe je met tar -xzf bestand.tar.gz. (slide 50) ## Links en bronnen ### In de presentatie - [johnnydecimal.com](https://johnnydecimal.com/) (slide 58)